Program Mój Prąd
Program Mój Prąd prowadzony przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) to główny instrument dotacyjny dla prosumentów indywidualnych w Polsce. Skierowany jest do osób fizycznych, które zainstalowały mikroinstalację PV o mocy od 2 do 10 kWp i rozliczają się jako prosumenci.
Kolejne edycje programu różniły się wysokością dotacji i warunkami kwalifikowalności. Szczegółowe informacje o aktualnie obowiązujących warunkach, terminach naborów i wymaganych dokumentach dostępne są na stronie NFOŚiGW.
Wniosek w programie Mój Prąd składa się wyłącznie drogą elektroniczną przez portal gov.pl lub bezpośrednio na stronie NFOŚiGW. Przed złożeniem wniosku wymagane jest zakończenie montażu instalacji i uzyskanie dokumentu potwierdzającego przyłączenie do sieci OSD.
Mapa nasłonecznienia poziomego (GHI) dla Polski. Źródło: Global Solar Atlas / World Bank, Esmap, Solargis, Wikimedia Commons
Ulga termomodernizacyjna
Ulga termomodernizacyjna (art. 26h ustawy o PIT) pozwala właścicielom i współwłaścicielom budynków mieszkalnych jednorodzinnych odliczyć od podstawy opodatkowania wydatki poniesione na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, w tym instalację fotowoltaiczną.
Zasady odliczenia
- Limit odliczenia: do 53 000 zł na podatnika (nie na budynek).
- Odliczenie dotyczy wydatków na materiały i usługi montażowe.
- Warunek: przedsięwzięcie zakończone w ciągu 3 lat od pierwszego odliczenia.
- Odliczenie wykazuje się w rocznym zeznaniu podatkowym (PIT-36, PIT-36L, PIT-37) w załączniku PIT/O.
- Zakupiony sprzęt musi znajdować się na wykazie wydatków termomodernizacyjnych (załącznik do rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju).
Ulga przysługuje bez względu na to, czy instalacja jest objęta dotacją z innego programu – jednak sama kwota dotacji nie podlega odliczeniu w ramach ulgi.
Fundusze unijne w perspektywie 2021–2027
W ramach Funduszy Europejskich na lata 2021–2027 część środków przeznaczonych jest na wsparcie OZE. W Polsce dostęp do tych funduszy realizowany jest m.in. przez:
- Programy regionalne (FEW, FEM, FEŁ i inne) – każde województwo dysponuje własną alokacją na działania proekologiczne. Nabory adresowane są często do samorządów, wspólnot mieszkaniowych lub osób fizycznych w zależności od województwa.
- Program Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) – skierowany do przedsiębiorstw.
- Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) – wsparcie dla większych projektów energetycznych.
Szczegółowe informacje o aktualnych naborach dla poszczególnych województw dostępne są w portalach regionalnych instytucji zarządzających funduszami (urzędy marszałkowskie).
Pożyczki i dotacje z WFOŚiGW
Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) oferują w wielu województwach preferencyjne pożyczki i dotacje na instalacje OZE dla osób fizycznych, przedsiębiorstw i jednostek samorządu terytorialnego. Warunki znacząco różnią się między województwami – zakres wsparcia, maksymalna kwota i oprocentowanie ustalane są indywidualnie przez każdy fundusz.
Lista WFOŚiGW dostępna jest na stronie NFOŚiGW. Przed złożeniem wniosku zaleca się kontakt bezpośredni z funduszem właściwym dla miejsca realizacji inwestycji.
Kumulacja wsparcia
Różne formy wsparcia można co do zasady łączyć, z zastrzeżeniem reguł poszczególnych programów. Typowe połączenie to dotacja z programu Mój Prąd łączona z ulgą termomodernizacyjną. Przy korzystaniu z dotacji unijnych należy sprawdzić zasady pomocy publicznej i ewentualne ograniczenia w dokumentacji programowej.
| Instrument | Beneficjent | Charakter | Organ |
|---|---|---|---|
| Mój Prąd | Osoba fizyczna | Dotacja bezzwrotna | NFOŚiGW |
| Ulga termomodernizacyjna | Osoba fizyczna | Odliczenie PIT | Urząd Skarbowy |
| Programy regionalne FE | Zróżnicowany | Dotacja / pożyczka | Urząd marszałkowski |
| WFOŚiGW | Zróżnicowany | Pożyczka preferencyjne / dotacja | WFOŚiGW |
Formalności przy instalacji prosumenckiej
Procedura formalna dla mikroinstalacji (do 50 kWp) w Polsce obejmuje:
- Zlecenie montażu certyfikowanemu instalatorowi OZE (certyfikat UDT).
- Zgłoszenie mikroinstalacji do OSD (operator systemu dystrybucyjnego) – operator ma 30 dni na przyłączenie i wymianę licznika.
- Zawarcie umowy kompleksowej lub sprzedaży energii jako prosument.
- Złożenie wniosku o dofinansowanie (np. Mój Prąd) po zakończeniu montażu i przyłączeniu.
Mikroinstalacje do 6,5 kWp nie wymagają pozwolenia na budowę – wystarczy zgłoszenie robót budowlanych w starostwie (lub brak konieczności zgłoszenia dla instalacji na istniejącym budynku, w zależności od przepisów lokalnych). Powyżej tej mocy wymagane jest uzyskanie warunków zabudowy lub pozwolenia na budowę.
Informacje techniczne dotyczące komponentów instalacji opisano w artykule Dobór paneli i inwerterów. Zasady działania systemu PV dostępne są w opracowaniu Jak działa instalacja fotowoltaiczna.